W co się wyposażyć?
Przygotowując się do wyjazdu korzystałem głównie z Chata GPT Plus na komputerze.
Na wycieczce korzystałem z Perplexity PRO przez przeglądarkę na telefonie. (Teoretycznie można zainstalować na telefonie aplikację z AI, ale zbierają one tyle danych o użytkowniku telefonu, że tego nie robię). Na początku do Perplexity podłączyłem model Claude Sonnet 4.5, ale ponieważ pomylił przyczyny wybuchu Partenonu to zmieniłem go na Gemini 3 Flash.
Wyszukiwanie tanich lotów – ocena: 3
Zatrudniłem Chata GPT w trybie głębokiego badania do wyszukania ekonomicznych lotów do Grecji w trakcie ferii zimowych. Poprosiłem o różne opcje: przylot i wylot z jednego lub z różnych lotnisk.
Wygenerowany materiał miał małą wartość dodaną. Pomógł mi nieco dokonać wyboru, aby lecieć i wracać z tego samego lotniska, czyli Aten.
Ostatecznie jednak i tak musiałem wejść na strony przewoźników i wszystko samodzielnie posprawdzać, ponieważ część informacji o cenach była nieaktualna lub błędna.
Plan wycieczki – ocena: 4
Prosty prompt:
Jesteś specjalistą w zakresie greckiej turystyki. Zaplanuj pobyt w Grecji z bazą w Atenach na 6 pełnych dni. Co odwiedzić w Atenach, co na lądzie stałym, a co na wyspach? Dopuść możliwość, że 1-2 noclegi mogą być w innym miejscu.
Wynik był przydatny jako pierwszy szkic planu wycieczki. Cenna była wskazówka, że dla wyjazdów poza Ateny warto wypożyczyć samochód.
Na dalszym etapie, do przygotowania listy ciekawych miejsc do odwiedzenia użyłem:
- artykułów z blogów,
- filmów z YT,
- drukowanego przewodnika,
- drukowanej mapy (na miejscu).
Blogi i filmy są bardzo przydatne także pod kątem porad praktycznych: jak dojechać z lotniska, jakie kupować bilety na komunikację zbiorową, na co uważać na miejscu, gdzie jeść.
Gdy chodzi o elastyczne planowanie zwiedzania, to nieocenioną pomocą pozostaje nadal drukowany przewodnik. Ma dobrą listę najważniejszych atrakcji w danym rejonie, którą można spokojnie przeanalizować, nawet offline. I jest na miejscu znacznie wygodniejszy w korzystaniu, niż informacje z małego ekranu telefonu.
Z tego samego powodu na miejscu przydaje się także drukowana mapa, pozwalająca się szybciej zorientować we wzajemnym położeniu kilku miejsc.
Druk nie umarł 😊!
Przewodnik po zabytkach – ocena: 5
Muzea i zabytki możemy podzielić na 2 grupy:
- mające dobre przewodniki audio lub aplikacje,
- mające słabe lub niemające takich przewodników.
Jeżeli muzeum ma dobry audioprzewodnik w zrozumiałym dla nas języku – to warto taką opcję sobie dokupić. Jest bardzo wygodna, umożliwia ciekawe i świadome zwiedzanie, zamiast gapienia się na artefakty bez zrozumienia. Przykład – Muzea Watykańskie.
Co, gdy takiego przewodnika nie ma? Lub gdy polecana aplikacja nie działa? (Smartify, polecane przez Muzeum Akropolu, nie działało w części ekspozycji, w której nie wolno fotografować). Albo wolimy coś we własnym języku?
Spróbowałem, czy AI na telefonie może stać się ciekawym przewodnikiem.
Prosty prompt na telefon (po kilku eksperymentach):
Jesteś przewodnikiem po … … . Opisz … … . Podaj ciekawostki.
Dzięki ciekawostkom opis staje się bardziej interesujący. W kolejnych pytaniach w tym samym wątku wystarczy podać samą nazwę obiektu czy artefaktu, opis będzie wygenerowany wg. tego samego schematu. Na telefonie to duża zaleta.
Przykład: Efeb Kritiosa.
Odpowiedź Perplexity:
To jeden z najważniejszych punktów każdej wycieczki po Muzeum Akropolu – Chłopiec Kritiosa (nr inwentarzowy 698). Ten marmurowy posąg, datowany na około 480 r. p.n.e., uznaje się za przełomowe dzieło, które wyznacza granicę między okresem archaicznym a klasycznym w sztuce greckiej.
Przełom w Rzeźbie
Chłopiec Kritiosa to najstarszy znany przykład zastosowania kontrappostu. Zamiast sztywnej, symetrycznej pozy typowej dla archaicznych kurosów, postać ta opiera ciężar ciała na jednej nodze (lewej), podczas gdy druga (prawa) jest swobodnie ugięta w kolanie. Powoduje to naturalne przesunięcie bioder i ramion, co nadaje rzeźbie niespotykany wcześniej realizm i dynamikę.
Charakterystyka i Wygląd
Rzeźba reprezentuje tzw. styl surowy (Severe Style), co objawia się poważnym wyrazem twarzy i brakiem tradycyjnego „archaicznego uśmiechu”. Głowa postaci charakteryzuje się krótkimi, starannie ułożonymi włosami spiętymi wokół metalowej obręczy, a puste oczodoły wskazują, że oczy były pierwotnie wykonane z innego materiału, np. szkła lub kamieni półszlachetnych.
Ciekawostki o Chłopcu Kritiosa
- Zagadka tożsamości: Nie wiemy na pewno, kogo przedstawia posąg; najczęstsze hipotezy mówią o młodym zwycięzcy zawodów sportowych (ephebosie) lub mitycznym bohaterze Tezeuszu.
- Odnaleziony w częściach: Torso rzeźby wydobyto w 1865 roku, a głowę dopiero 23 lata później, w 1888 roku, w innym miejscu na Akropolu.
- Kwestia autorstwa: Nazwa pochodzi od rzeźbiarza Kritiosa, ponieważ styl posągu wykazuje uderzające podobieństwo do jego innych dzieł, takich jak grupa Tyranobójców.
- Symbol „morderstwa”: Na karku posągu widoczne jest uszkodzenie po uderzeniu toporem, co niektórzy badacze interpretują jako rytualne „zabicie” wizerunku przez Persów podczas najazdu.
Dane techniczne obiektu:
| Parametr | Szczegóły |
| Wysokość | ok. 1,17 – 1,22 m |
| Materiał | Marmur z wyspy Paros |
| Okres | Wczesny klasyk (ok. 480 p.n.e.) |
| Lokalizacja | Galeria Akropolu Archaicznego (1. piętro) |
Jak dla mnie opis był ciekawy i wyczerpujący.
Podsumowując: AI sprawdza się jak nasz indywidualny przewodnik po zabytkach lub po mieście.
Należy z góry założyć, że mogą tu pojawiać się błędy. (Claude Sonnet 4.5 napisał, że przyczyną wybuchu Partenonu był piorun, dopiero Gemini 3 Flash podał prawidłowo, że pocisk oblegających Wenecjan. Po polsku używa się raczej nazwy „Efeb Kritiosa”, a nie „Chłopiec Kritiosa”). Skoro jednak wykorzystujemy tą wiedzę dla przyjemności, a nie służbowo, to pewne błędy nie mają tutaj wielkiego znaczenia.
No dobrze, ale co zrobić, gdy nie wiemy na co patrzymy?
Przewodnik po widoku – ocena: 6
I tu dochodzimy do fenomenu, którego nie da nam Wikipedia, blog ani drukowany przewodnik.
Robimy zdjęcie widoku, informujemy, gdzie jesteśmy i prosimy o opisanie, co widać na zdjęciu.
Z Perplexity PRO na Gemini 3 Flash – działało niesamowicie.
Przykładowy prompt:
Jesteś przewodnikiem po … …. . Znajdujemy się w [w miarę dokładna lokalizacja, może być opisowa.] Opisz, co widać na zdjęciu.
Widok na Zatokę Salońską
Zadane pytanie:
Jesteś przewodnikiem po Attyce, po przylądku, na którym znajduje się świątynia Posejdona. Opisz, co widać na zdjęciu.
Odpowiedź:
Na tym zdjęciu spoglądasz w kierunku zachodnim i południowo-zachodnim, na wody Zatoki Sarońskiej. Jako Twój przewodnik, wskażę Ci najważniejsze punkty tego malowniczego widoku:
Wyspy i Wybrzeże
Dominującym elementem w oddali (po lewej stronie zdjęcia) jest duża, niezamieszkana wyspa Patroklos (znana również jako Gaidouronisi). Jest to wygasły wulkan, a legenda głosi, że w najdłuższy dzień w roku słońce zachodzi dokładnie w samym środku jego kaldery. Bliżej brzegu widać mniejszą, skalistą wysepkę Archi.
Po prawej stronie zdjęcia ciągnie się wybrzeże tzw. Riwieru Ateńskiej, prowadzącej w stronę Anavyssos i dalej do Aten. W dni o dobrej przejrzystości powietrza, na horyzoncie za wyspą Patroklos można dostrzec zarysy wyspy Egina oraz góry Peloponezu.
Elementy krajobrazu
- Wyspa Patroklos: Nazwana na cześć admirała floty Ptolemeusza II, który ufortyfikował ją w III w. p.n.e. podczas wojny chremonidejskiej.
- Klify Sunion: Zdjęcie zostało zrobione z krawędzi przylądka, na której widać współczesne zabezpieczenia (drewniane paliki i liny) chroniące turystów przed stromym urwiskiem.
- Zatoka Sarońska: To akwen, który przez tysiąclecia był sercem greckiego handlu i potęgi morskiej Aten.
To właśnie ten widok sprawia, że Sunion jest uważane za jedno z najlepszych miejsc w Grecji do podziwiania zachodów słońca. Gdy słońce schodzi nisko nad horyzont, wyspa Patroklos tworzy spektakularną sylwetkę na tle mieniącego się morza.
Dla mnie bomba!
Wyszukanie bezpiecznego parkingu – ocena: 5
Włączając mapy Googla możemy poprosić o wskazanie parkingów na danym obszarze.
Jednak, aby uzyskać szczegółowe informacje dotyczące tego, czy dany parking jest strzeżony i na jakich zasadach działa – musimy się sporo na małym ekranie telefonu naklikać. Może to być bardzo irytujące.
Perplexity poradziło sobie z tym zadaniem bardzo dobrze. Wskazało tylko parkingi strzeżone z ich adresami i dodatkowymi poradami bezpieczeństwa.
Prosty prompt:
Znajdź bezpieczny parking w … …, gdzie można zostawić samochód z walizką w bagażniku.
Przekopiowanie adresu wybranego parkingu do nawigacji nie było problemem.
Odpowiedniki leków w aptece – ocena 5
W Polsce mamy swoje ulubione leki, które za granicą mogą występować pod zupełnie innymi nazwami handlowymi.
Prosty prompt:
Znajdź odpowiedniki następujących polskich leków, które występują w … … .
Oczywiście dla pewności przy zakupie należy sprawdzić skład leku, czy zawiera te same substancje czynne.
Wyszukanie restauracja “dobrej i taniej” – ocena: 1
Na wycieczce zazwyczaj chcemy coś zjeść. Najlepiej tak, aby nie przepłacać w miejscach nastawionych na zdzieranie kasy z turystów. Czyli „dobrze i tanio”.
Poprosiłem Perplexity PRO z Gemini 3 Flash o wyszukanie restauracji w centrum Aten i dostałem ciekawy adres w atrakcyjnej cenie. Niestety, na miejscu okazało się, że to nie restauracja, ale sklep spożywczy.
Takie błędy w Atenach zdarzają się także na Google Maps. Bardzo możliwe, że Gemini korzystało z tego samego źródła.
W restauracji – ocena: 5
Za to, gdy już siedzimy w restauracji i patrzymy na nazwy lokalnych dań – AI znowu szybko nam podpowie, z czym mamy do czynienia. Wystarczy napisać „Co to [nazwa potrawy]?”
Perplexity zazwyczaj dołączy także poglądowe zdjęcia.
A gdy dostaliśmy w prezencje od właściciela deser – pomoże nam z fotografii ocenić co właściwie jemy.
Jogurt z konfiturą łyżeczkową
Pytanie:
Co to za deser i z czego się składa?
Odpowiedź:
Ten deser to klasyczny grecki jogurt z konfiturą łyżeczkową (gr. γιαούρτι με γλυκό του κουταλιού – giaourti me glyko tou koutaliou). Jest to jeden z najpopularniejszych deserów serwowanych w greckich tawernach, często oferowany jako darmowy poczęstunek na zakończenie posiłku.
Skład deseru
Danie składa się z dwóch głównych warstw, które tworzą idealny kontrast smakowy i teksturalny:
- Baza: Gęsty, kremowy jogurt grecki (najlepiej odsączany, typu straggisto), który charakteryzuje się delikatną kwasowością i aksamitną konsystencją.
- Polewa: Tradycyjna grecka konfitura znana jako glyko tou koutaliou („słodycz na łyżeczce”). Na Twoim zdjęciu są to podłużne paski owocu lub warzywa gotowane w gęstym cukrowym syropie.
Co to za konfitura?
Sądząc po kształcie i intensywnym pomarańczowym kolorze pasków na zdjęciu, najprawdopodobniej jest to jedna z poniższych wersji:
- Marchew (Karoto): Bardzo popularna na Krecie i w kontynentalnej Grecji; marchew jest krojona w paski lub tarta na grubych oczkach i gotowana z cukrem, cynamonem i goździkami.
- Dynia (Kolokytha): Ma bardzo podobny kolor i szklistą strukturę po ugotowaniu w syropie.
- Skórka pomarańczy lub bergamotki: Choć paski wydają się gładkie jak miąższ, kandyzowane cytrusy są równie częstym dodatkiem.
Dlaczego to tak smakuje?
Sekretem tego deseru jest balans. Bardzo słodki, gęsty syrop z konfitury równoważy naturalną kwasowość i tłustość jogurtu. W tradycji greckiej podanie „łyżeczki słodyczy” jest najwyższym wyrazem gościnności (filoxenia), a serwowanie jej z jogurtem to najlżejsza i najbardziej odświeżająca forma tego deseru.
Podsumowanie: „nie ważne” – ufaj, „ważne” – sprawdzaj
Korzystając z AI należy zawsze pamiętać, że może się mylić lub halucynować. Warto poeksperymentować z różnymi modelami, co umożliwia Perplexity PRO.
Jeżeli skutki pomyłki są znikome, na przykład przy błędnym opisie zabytku lub jego historii – nie trzeba się tym specjalnie przejmować. Jesteśmy na wycieczce dla przyjemności.
Jeżeli skutki błędu mogą się odbić na finansach lub na zdrowiu – należy odpowiedzi weryfikować w innym źródle lub z człowiekiem.
No i pamiętaj, że AI ani internet nie zastąpi dobrego, drukowanego przewodnika!
A po feriach czas do pracy…
Tam również AI się przyda.
Aby nie przepuścić kolejnych artykułów
… i profesjonalnych nowinek zapisz się do mojego newslettera:
Jeśli nie widzisz formularza zapisu – kliknij tutaj, aby go wyświetlić. (Oprogramowanie blokujące reklamy lub ciasteczka mogło go ukryć).
